•  Vereniging voor internationale dans, zang en muziek

Ter nagedachtenis aan André van de Plas

Toespraak Crematie André van de Plas 06-02-2019

Els:
Lieve André,
Het is zo onwerkelijk dat je er niet meer bent.
3 Jaar geleden mocht ik je namens Phoenix toespreken omdat we een hele grote verassing voor jou in petto hadden, namelijk een lintje. Nu staan Bart en ik hier weer om je namens Phoenix toe te spreken, maar deze keer had jij een ‘onverwachte verassing’ voor ons. Hier hadden we niet op gerekend.
André werd lid in 1966, een jaar na de oprichting door zijn oom: Joop van Gessel. Jij danste in eerste instantie alleen in de demonstratiegroep, maar al snel kreeg je meer taken toebedeeld. Als onderwijzer was je goed in organiseren en besturen. Je trad toe tot het bestuur en werd korte tijd later voorzitter. André bestuurde efficiënt en met strakke agenda, maar verloor het sociale aspect nooit uit het oog. Na afloop van de vergaderingen werd er vaak na geborreld met bitterballen voor de gezelligheid. Jij streefde naar een vereniging waarin jong en oud konden dansen, waar allerlei activiteiten werden georganiseerd en lief en leed werd gedeeld. Phoenix groeide onder jouw handen al gauw uit tot een grote vereniging met steeds meer verschillende niveau- en leeftijdsgroepen. Ons vaste honk werd ‘de Veste’.

 

Bart:
Van 1976 tot 1996 was jij artistiek leider van het dansensemble, wat je met hart en ziel deed. Altijd met een strak plan voor ogen en een vastomlijnd doel. Bij gestaan door Februtine en later door Carin en Margreet. Mede door jouw reizen naar o.a. Hongarije, Roemenië, voormalig Joegoslavië werd het repertoire steeds uitgebreider. Je werd specialist Hongaarse en Roemeense dans. En je nodigde buitenlandse choreografen uit om naar Apeldoorn te komen, zoals Theodor Vasilescu, Ilan Zaoui en Ferenc Novak. Zij logeerden meestal bij jou thuis. Gastvrij stelde jij alles ter beschikking aan jouw gasten, alleen het koken besteedde je uit aan Februtine.
André organiseerde later ook dansuitwisselingen met buitenlandse groepen die dan met bussen naar Apeldoorn kwamen. Phoenix leden fungeerden als gastgezin, zodat de buitenlandse dansers en orkestleden kennis konden maken met de Nederlandse cultuur. Met zijn allen een dagje naar Amsterdam en zie dan maar iedereen weer mee naar huis te krijgen. Dat ging niet altijd zonder slag of stoot en Phoenix slaakte een diepe zucht als de bussen met het juiste aantal dansers en orkestleden weer huiswaarts vertrok.

 

Els:
In de dansweekenden met buitenlandse choreografen werd hard gewerkt, maar ook veel gelachen. André leerden de choreografen altijd eerst een paar woorden Nederlands, maar zoals dat zo vaak gaat, waren dat Nederlandse scheldwoorden en daar werkte hij natuurlijk graag aan mee. Theodor kon eerder ‘godverdikkie’ dan ‘hop stap, hop stap’ zeggen. De onderwijzer in je maakte dat je ook altijd veel wilde vertellen over de culturele achtergrond van de dansen. Het ging niet alleen maar om de dans, maar ook dat je wist wat de betekenis er van was en je het juiste gevoel in de dans kon leggen.
Als jij zelf voor de groep stond wilde je concentratie en aandacht, maar als er iemand anders voor de groep stond of als je de stijl niet geheel beheerste, was je een kwajongen en had de docent het zwaar.
Het dansensemble werd ook regelmatig gevraagd om deel te nemen aan buitenlandse festivals. Zo zijn we naar Minden, Denemarken, Frankrijk, Engeland, Montebeluna en Szeged geweest. Vooral de reis naar Szeged in 1981 was er een met hindernissen, startend met een auto ongeluk tot verdenking van een hepatitisinfectie en quarantaine voor de hele groep. Maar wat er ook gebeurde, jij had altijd de regie en het overzicht en regelde alles.

 

Bart:
Na verloop van tijd werden regelmatig verenigingsvoorstellingen in Schouwburg Orpheus georganiseerd. André was artistiek leider en de motor. Hij maakte, samen met de docenten choreografieën en verzon een rode draad. André had de gave om de juiste personen om zich heen te verzamelen die zijn plan konden uitvoeren. Hij wist heel goed wat hij zelf kon en waar hij anderen voor nodig had. Ik heb drie keer het genoegen gehad om samen met jou en Februtine de rode draad voor de verenigingsvoorstelling te maken. Op de achtergrond aanwezig, maar het maken en uitvoeren gaf je graag uit handen. Met beperkte middelen lukte het ons steeds weer jouw, ogenschijnlijk niet uitvoerbare idee, uit te voeren. Zoals twee Reuzen poppen, het Grote boek, de Nar, Opa en Oma en de reiskist Poppenkoopman.
Voor mij zeer dierbare herinneringen van onze samenwerking.
Phoenix was en is nog steeds een grote familievereniging, mede door jouw verdienste. Zowel in letterlijke zin (er dansen en zingen veel familieleden bij Phoenix), als in figuurlijke zin: iedereen moest zich betrokken en thuis voelen bij Phoenix. Phoenix speelt een grote rol in het leven van veel van ons. Getuige ook de lange vriendschappen die er uit zijn voort gekomen.

 

Els:
Het oorspronkelijke logo van Phoenix bestond uit ‘De Phoenix vogel herrezen uit de as’. Dat logo moest na verloop van tijd aangepast worden en meer moderner worden. André ’s partner Herbert Wardenaar ontwierp het nieuwe logo met het bekende ‘Phoenix Poppetje’. Herbert stond zelf symbool voor het poppetje in Chassidisch kostuum en is nog steeds het logo van Phoenix. Jij André koesterde mede om deze reden het logo. André wij geven jou het Phoenix poppetje straks mee op je laatste reis.
André hield van cijfers en het bijhouden van statistieken. Hij heeft voor het dansensemble vele opstellingslijsten en voor de Orpheusvoorstellingen vele draaiboeken gemaakt. Hij hield alles in statistieken bij. Ik noemde je altijd de Wikipedia van Phoenix. Je was de vraagbaak en wist alle data tot in detail. Noemde je de 200e voorstelling van het dansensemble, dan wist hij dat was in schouwburg de Schalm in Veldhoven op 19 februari 1987.
Je was ook voor mij een vraagbaak. We kennen elkaar al heel erg lang. Ik woonde zelfs een paar jaar bij je op kamers en je was de makkelijkste huisbaas ooit. We hebben veel jaren samen gewerkt in het bestuur waarbij ik secretaris was en jij voorzitter; een geoliede samenwerking. Later werd ik zelf voorzitter en was jij mijn adviseur. Ik kon je voor alles raadplegen en jij was degene die me aanmoedigde en het vertrouwen gaf. Je was altijd eerlijk en gaf opbouwende kritiek.
Maar ook dit was André ten voeten uit: een beetje slordig---- geel overzicht---
Had Herbert een mooi overzicht gemaakt en geïllustreerd, dan schreef André in zijn bekende hanenpoten wat op de achterkant, waardoor je net de gegevens aan de binnenkant niet meer kon lezen omdat de stift was doorgedrukt.

 

Bart:
Omdat André zo geïnteresseerd was in andere culturen reisde hij de hele wereld over. Hij werd een veel gevraagd dansdocent in binnen- en buitenland. Tijdens deze reizen werd hij ook regelmatig geconfronteerd met het feit dat kinderen in veel landen niet de kansen krijgen die zij verdienen. Om iets voor deze kinderen te kunnen betekenen organiseerde hij de activiteit ‘Dansen onder de Kerstboom’. Een middag op de laatste zondag voor kerst waarbij alle leden, hun familie en vrienden mee konden dansen. Van groot tot klein, van jong tot oud, Phoenix ten voeten uit. De opbrengst van deze middag ging naar een goed doel. Veelal een project voor jonge kinderen. Je wilde wel altijd dat er een Phoenix lid betrokken was bij dit doel, zodat het geld snel en goed terecht kwam. Tot afgelopen december heb je elk jaar deze middag georganiseerd.
Je was ook voorzitter van Stichting de Veste en in deze hoedanigheid heb je ook altijd zorg gedragen voor een goede huisvesting voor Phoenix. Eerst de oude Veste, maar nu al weer jaren de nieuwe Veste. Een van de mooiste danslocaties in Nederland.

 

Els:
André jouw inzet voor Phoenix is groots geweest. Je hebt samen met anderen de vereniging groot gemaakt tot wat hij nu is. Je hebt vele functies bekleed: je was danser, dansdocent van veel groepen en tot het laatst gaf je les aan de seniorengroep en met Margreet samen aan de vergevorderden groep. Je was oprichter en artistiek leider van het dansensemble; meerdere malen voorzitter van het bestuur en de Orpheuscommissie, nam deel aan vele andere commissies, was organisator van het Dansen onder de Kerstboom en het Nieuwjaarsconcert en natuurlijk erelid. In 2016 was je 50 jaar lid van de vereniging. Reden om je te laten bekronen met een lintje tot Lid in de orde van Oranje Nassau. Een titel waar je zo trots op was en die je kreeg in het bijzijn van familie en vrienden.

 

Bart:
Enige dagen geleden ontvingen wij een bericht van Theodor Vasilescu, collega dansleider uit Roemenië, wat hij stuurde na het overlijden van André:
“Potverdikkie jongens!
“Wat een ontzettend bericht!
Door het overlijden van André verliest de dansleven één van de beste dansleider en kenner van internationale folklore dans. Hij zal blijven in de herinnering van alles die met hem heeft gedanst. Liefs Theodor”.

 

Els:
André, Phoenix is trots en dankbaar dat we zo’n geweldig en veelzijdig man in ons midden hebben gehad. Phoenix zat in jouw hart en jij zit voor altijd in het hart van Phoenix. Je hebt een belangrijke bijdrage geleverd en bent van onschatbare waarde geweest. Jouw gedrevenheid en enthousiasme zal een inspiratiebron zijn voor iedereen die bij Phoenix betrokken is.
Waar je nu ook bent, je danst hier boven vast verder, zingend jouw bekende deuntje Ti-ja-ti-ja- ti-ja ta-dom-pom.

 

Bart van Uitert & Els van den Heuvel